In de voor dit onderzoek bekeken aktes uit het midden van de 19e eeuw wordt het pad van Koudenburg naar de latere Tonckenshoeve (hoeve 19) de “Binnenweg” genoemd.
In de voor dit onderzoek bestudeerde aktes uit het midden van de 19e eeuw heet het pad van Koudenburg naar de latere Tonckenshoeve (hoeve 19) de “Binnenweg”.
Op de Haule is sprake van slechts één doorgaande weg. In vergelijkbare dorpen langs de Boorne, Tjonger en Linde komen doorgaans zowel een Binnenweg als een Buitenweg voor. Door het “ruimtegebrek” in Haule bestaat echter geen mogelijkheid of noodzaak voor een tweesporig wegennet. De bebouwing en de weg concentreren zich hier op een smalle strook geschikte grond.
Over binnen- en buitenwegen schrijft K. Brouwer in zijn proefschrift Brink en Streek (p. 8–11). Daaruit blijkt het volgende.
Aan het begin van de negentiende eeuw liggen de boerderijen in dorpen als Haule voornamelijk op de zandrug en langs de zogenaamde binnenwegen. De buitenwegen lopen daar min of meer parallel aan en volgen de randen van de zandruggen. Omdat deze randen vaak iets hoger liggen dan hun omgeving, dienen ze – soms aangeduid als “Hoge Dijk” – veelvuldig als route voor doorgaand verkeer.
Tot circa 1720/1730 loopt de route naar Drenthe via de weg die later bekendstaat als de Oude Weg. Mogelijk geldt deze weg destijds als “Buitenweg”, al ontbreekt daarvoor hard bewijs. De Oude Weg ligt in het verlengde van de huidige Dorpsstraat.
De Binnenweg loopt in die periode vanaf de Dorpsstraat over het erf van de latere Tonckenshoeve (hoeve 19), vervolgens over het erf van Koudenburg (hoeve 20) in oostelijke richting, waarbij ook de (later verlaten) hoeve 21 wordt gepasseerd. Het pad zet zich voort naar het noordoosten, in de richting van het dorp Eén.
In de jaren 1720/1730 wordt de Nieuwe Weg aangelegd, de huidige Koumansburg. Hiervoor is een een rechte verbinding aangelegd van Koudenburg naar de verlengde Dorpsstraat. De Buitenweg verandert daarmee in de Oude Weg. Het pad-segment tussen hoeve 19 en 20 behoudt echter de naam Binnenweg. De naam Oude Weg wordt later vervangen door Schapedrift, naar het voornaamste gebruik van de weg.
Binnenweg 1832
Eerder vermeld ik dat de Buitenwegen doorgaans iets hoger liggen dan hun onmiddellijke omgeving. Ook onder Koudenburg is dat het geval. De Oude Weg volgt hier een reeks kleine ruggen van keileem of zand; deze laatste ontstaan door dekzand dat door begroeiing wordt ingevangen.
Versie: 2026 2 januari