Als tweede alternatief zie ik een mogelijk ontstaan van Haule-Oost uit één of meerdere leengoederen.
Een vraag die bij mij leeft: waarom hadden de van Ewsums zoveel goederen in juist dit mogelijk oudste en oostelijke deel van Haule. Hebben ze dit verworven uit winstbejag of ook door vererving via (leenplichtige) adellijke families; waarvan o.a. in Veenhuizen, Norg en Een sprake is. Natuurlijk zullen de van Ewsum’s gebruik hebben gemaakt van het “Nearrjocht”. Het Nearrjocht (eerste kooprecht van de buurman) komt meerdere keren terug in de Friese keurboeken en landrechten. Een bekend voorbeeld vinden we in de Keur van Oostergo (ca. 15e eeuw):
“Hwa syn erf to ferkeapjen heth, dy neasten hawwe daer foarrjucht; sa hwa-t dat feracht, dy hat syn rjucht forlerd.”
Ik heb (nog) geen harde bewijzen voor de veronderstelling dat er sprake is van een ouder dorp Haule ontstaan uit leengoederen op Haule-Oost, maar wel een aantal opvallende zaken noemen. Zie daarvoor de onderwerpen 8.2.1. t/m 8.2.4.
Versie: 2025, 29 december