Koumansburg, een historisch naam die in diverse advertenties rond 1900 wordt genoemd en later, na een wisseling van eigenaar, van naam verandert.
Ik heb al eerder aangegeven dat de gronden ten oosten van zathe Koudenburg (o.a. het eerdergenoemde “Mandeveld”) door Maria Josephina Nering Bögel in 1842 verkocht is aan Pieter Koumans Smeding. In 1849 draagt Smeding deze goederen over aan zijn schoonzoon Joachimimus Lunsingh Tonckens. Hier ontstaat het “buitengoed Koumansburg” (zo genoemd in 1882). Het heeft haar naan ontleend aan de achternaam aan Helena Aletta Koumans Smeding” (1826 -1910) de echtgenote van de heer Tonckens.
De huidige boerderij, nu genaamd Antons Hoeve, is oorspronkelijk gebouwd in 1896.
In globaal de jaren 1860 tot 1900 werden op Koudenburg regelmatig veeverkopingen en boelgoeden gehouden. In 1965 is zelfs sprake van “het jaarlijkse boelgoed van den heer mr. J.L. Tonckens”. Ook bij Thomas van der Leij, nabij Koumansburg, worden wel verkopingen gehouden. De verkopingen vonden plaats met toestemming van de commensaris van de Koning in Friesland.
Jan Veenma uit Hoogkerk koopt Koumansburg waarschijnlijk 18 januari 1912 (akte is in AleFriezen niet toegankelijk) van de erven weduwe Tonckens,( overleden 1910.), Ik lees in de verkoopadvertentie (16 januari 1912 Nieuwsblad van het Noorden) dat de boerderij 30,35 ha groot is. Los daarvan wordt 127 ha heideveld aangeboden. De boerderij wordt op dat moment gehuurd door de erven W. van Nierop.
Na het overlijden van J. Veenma wordt op 29 augustus 1923 Koumansburg gekocht door Willem Hendrik van Ballegoijen de Jong (1892 -), kandidaat-notaris in Oosterwolde. De boerderij bestaat dan uit een “kapitale boerenhuizinge”, 14 ha. weiland, 20 ha. bouwland en 6 ha. heide.
In de Provinciale Drentsche en Asser courant van 29 september 1923 lees ik dat Van Ballegoyen de Jong de boerderij te huur aanbied voor vijf jaar; de bezittingen liggen ter weerzijde van de “kunstweg” Haule Wittehuis. Huurder wordt Sipke Bijzitter (Niebert 1874 – Haule 1939). Zoon Hendrik Bijzitter (Nuis 1899 – Haulerwijk 1960) neemt het bedrijf al snel over. Hendrik had bij zijn overlijden het beroep Veehandelaar. Zoon Sipke Bijzitter (1928 -1997) is de volgende huurder van de boerderij . Hij heeft het boerenbedrijf gerund to 1968. Sipke had 12 kinderen. Het is uiteindelijk zoon Johannes Bijzitter die het bedrijf alleen overneemt. Eerst als pachter. Hij kan later de gronden aankopen. Johannes is begin 21 eeuw gestopt en heeft de bezittingen geleidelijk verkocht.
Mei 1924 wordt in de krant een aanbesteding geadverteerd voor: A Het maken van nieuwe stallen en uitvoeren van belangrijke herstellingen in en aan de boerderij “Koumansburg” te Haule en B. Het uitvoeren van de daarvoor benodigde Verf- en Glaswerken. Architect is M.. Meek. Er zou brand geweest zijn.
Antonshoeve 1980 (bron: Tresoar)
De boerderij Koumansburg is nu een fantastische mooie verbouwde boerderij, Kijk je naar de boerderij dan is mijn conclusie dat deze ooit moet zijn ontworpen door een architect gezien de decoratie bij de ramen en metselwerk. Het pand, gekocht in 2019 is verbouwd door Studio M10. Leidend voor de verbouw is, zo lees ik op de site van Studio M10, een integrale visie op het ‘typologisch’ herstel van de Hoeve in het prachtige agrarische Friese landschap.
Verbouwde Antonshoeve (bron: site Studio M10)
Op de gevel van Koumansburg siert nu de naam Antonshoeve. Deze naam zie ik ook al staan op de topgrafische kaart uit 1923, hoewel in 1924 in een advertentie nog sprake is van Koumansburg. De boerderij wordt ook genoemd in een advertentie uit 1929 en wordt dan Atönshoeve genoemd. Ik kan de oorsprong van de naam niet achterhalen. Het zou de naam van de broer van Willen Hendrik van Ballegoijen de Jong zijn werd mij gesuggereerd, maar ook dat heb ik niet kunnen vinden. Ik denk eerder aan iemand uit familie van Arnold Daniël Hermannus Fockema Andreae of hijzelf.
Versie: 2026, 5 januari